Ферғанада реформалар жеделлиги ҳәм раўажланыў нәпеси айқын көринбекте
Өзбекстан Республикасы Президенти Шавкат Мирзиёев социаллық-экономикалық реформалар процесслери менен танысыў ушын 27-апрель күни Ферғана ўәлаятына келди.
Ферғана ўәлаяты әзелден мийнеткеш ҳәм излениўшең халқы, қунарлы жери менен белгили. Бүгин болса бул әййемги үлке раўажланыўдың жаңа бетин ашпақта.
Жаңа турақ жайлар, заманагөй заводлар, инновациялық агрокомплекслер ҳәм регионды бир-бирине байланыстыратуғын транспорт системасы ўәлаяттың экономикалық ҳәм социаллық келбетин түп-тийкарынан өзгертпекте.
Бул өзгерислер экономикадағы санларда да, усы жерде жасап атырған кеўилли адамлардың жүзлеринде де көринеди. Ферғана бүгин инвесторлар ушын тартымлы майданға, ислеп шығарыўшылар ушын қолайлы жерге, халық ушын болса бахытлы жасаўға арзыйтуғын перспективалы үлкеге айланды.
Ўәлаятта болып атырған өзгерислер мәмлекеттиң итибары ҳәм халықтың мийнети бирлескен жерде нелер жүз бериўи мүмкин екенлигиниң ибратлы үлгиси болды.
Мәмлекетимиз басшысының сапары Қоқанд қаласындағы “Жаңа Өзбекстан” массивинде әмелге асырылып атырған дөретиўшилик жумыслары менен танысыўдан басланды.
Мәмлекетимизде халықтың жасаў шараятын жақсылаў, заманагөй қала қурылысы үлгилерин аймақларға алып кириўге айрықша итибар қаратылмақта. Бул бағдарда орынларда қурылып атырған “Жаңа Өзбекстан” массивлери халқымыздың абаданлығын арттырыўға қаратылған ири социаллық жойбарлардан бири болмақта.
Әййемги Қоқанд қаласында бой тиклеп атырған жаңа массив те тек ғана турақ жай комплекси емес, ал аймақтың экономикалық ҳәм социаллық көринисин өзгертип атырған заманагөй орай сыпатында қәлиплеспекте.
Қоқанд әзелден халық тығыз жасайтуғын, исбилерменлик раўажланған қалалардан бири. Сол себепли, бул жерде турақ жайға болған талап жыл сайын артып бармақта. Гөнерген инфраструктура ҳәм шекленген турақ жай майданлары қаланы жаңа тийкарда кеңейтиўди талап етпекте.
Президентимиздиң еки жыл алдын Ферғана ўәлаятына сапары даўамында берилген тапсырмалары тийкарында қурылып атырған бул массив мине усы талаптың әмелий шешими болмақта. Бул жерде шаңарақлар заманагөй ҳәм барлық қолайлықларға ийе квартиралар менен тәмийинленбекте.
Массивти қурыў ушын жәми 1 триллион 850 миллиард сум қаржы қаратылған. Аймақта 25 мың халықтың жасаўына мөлшерленген бир пүтин инфраструктура қәлиплестирилмекте. 84 көп қабатлы жай менен бирге заманагөй мектеплер, мектепке шекемги билимлендириў шөлкемлери, жоқары оқыў орны, бизнес ҳәм саўда орайлары және халықтың дем алыўы ушын бағлар қурылыўы нәзерде тутылған.
Бул жумыслар жаңа массив турғынлары ушын үйинен узақласпастан жумыс ислеў, билим алыў, саўда ҳәм хызметлерден пайдаланыў, мазмунлы дем алыў имканиятын жаратады.
Бүгинги күнде жойбардың биринши басқышы табыслы жуўмақланды, 4 мың 394 квартирадан ибарат 56 он қабатлы турақ жай пайдаланыўға тапсырылды. Таяр оңланған квартиралар халыққа 35 процентлик басланғыш төлем тийкарында, жыллық 16 процент ставкада 20 жыл мүддетке берилмекте.
Мәмлекетимиз басшысы жаңа квартиралардың бирине кирип, жаратылған шараятлар ҳәм үскенелениўи менен танысты. Массивтиң социаллық әҳмийетине айрықша тоқтап өтип, бул жерде қәлиплесип атырған жаңа орталық адамлардың дүньяға көзқарасын, турмыс сапасын ҳәм турмыс мәдениятын арттырыўға хызмет етиўи керек екенлигин атап өтти.
Ферғаналы нураныйлар менен қызғын сәўбет болып өтти.
Олар социаллық мәмлекет принципи тийкарында орынларда инсан мәплери тәмийинленип атырғаны, заманагөй билимлендириў ҳәм медицина мәкемелери, абат мәҳәллелер, жаңа кәрханалар ҳәм исбилерменлик имканиятлары халықтың турмысын өзгертип атырғанын атап өтти. Нураныйлар бул жумыслар елде тоқшылық, абаданлық ҳәм социаллық турақлылықты беккемлеп атырғанын айтып, мәмлекетимиз басшысына миннетдаршылық билдирди.
Усы жердиң өзинде Президентимиз “Жаңа Өзбекстан” массивиниң екинши басқышы ҳәм Қоқанд қаласын раўажландырыў бойынша презентация менен танысты.
Ферғана ойпатлығында Қоқанд, Наманган, Әндижан ҳәм Марғулан қалаларын байланыстырыўшы жаңа электропоезд қатнаўы жолға қойылды.
Президент Шавкат Мирзиёев жәмийетшилик ўәкиллери менен бирге усы жөнелистеги биринши поездда Қоқанд қаласынан Марғулан қаласына келди.
Бул жойбар Өзбекстан Республикасы Президентиниң 2025-жыл 27-декабрьдеги “2030-жылға шекем темир жол транспортында жергиликли жөнелислерде жолаўшы тасыў көрсеткишлерин арттырыў илажлары ҳаққында”ғы қарарының орынланыўы шеңберинде әмелге асырылды.
Жойбар халық тығыз жасайтуғын Ферғана ойпатлығында транспорт қатнаўын жақсылаў, пуқараларға қолайлы, қәўипсиз ҳәм арзан хызмет көрсетиў, жолаўшы тасыў көлемин арттырыўға хызмет етеди.
324 километрлик бул темир жол айланбасы ойпатлық ўәлаятларын өз-ара және де жақынластырып, халық, исбилерменлер ҳәм туристлер ушын жаңа имканиятлар ашады.
Бул поезд Ташкент жолаўшы вагонларын қурыў ҳәм оңлаў заводында ислеп шығарылған. Алты вагоннан ибарат, 586 орынлық поезд саатына 120 километрге шекем тезликте ҳәрекетлене алады.
Билет баҳасы 15 мың сум етип белгиленген. Бул автомобиль транспортына салыстырғанда әдеўир арзан ҳәм қолайлы. Күнине 1,5 мың, жылына дерлик 600 мың жолаўшыға хызмет көрсетиў имканияты аймақта экономикалық жеделликти арттырыўға хызмет етеди.
Вагонларда климат қадағалаў системасы ҳәм кондиционерлер орнатылған. Бийпул Wi-Fi гаджетлер ушын USB-портлар бар. Майыплығы болған шахслар ушын арнаўлы көтергишлер, кең орынлар ҳәм қолайластырылған ҳәжетханалар нәзерде тутылған. Велосипедлерди тасыў ушын беккемлегишлер жолаўшылардың сапардан кейин ҳәрекетлениў имканиятын және де кеңейтеди.
Вагонлардағы видеобақлаў ҳәм соққы күшин азайтыўшы крэш-системалар халықаралық қәўипсизлик стандартларына сәйкес келеди.
Жол-жөнекей Президентимиз ўәлаят белсендилери менен аймақта жүз берип атырған өзгерислер ҳаққында сәўбетлести.
Темир жол айланбасы Ферғана ойпатлығының туризм потенциалын да жаңа басқышқа алып шығатуғыны атап өтилди. Бәндиргилер әтирапында хызмет көрсетиў шақапшалары, мийманханалар ҳәм улыўма аўқатланыў орынларын шөлкемлестириў зәрүр екенлиги, бул жергиликли халық ушын қосымша дәрамат дерегин жаратыўы атап өтилди.
Буннан соң Президент Шавкат Мирзиёев Қувасой қаласындағы “Crown Ceramic” қоспа кәрханасында керамогранит плиталар ислеп шығарыў процеси менен танысты.
Елимизде жергиликли шийки зат тийкарында импорттың орнын басатуғын ҳәм экспортқа жарамлы өнимлер ислеп шығарыўды кеңейтиўге айрықша итибар қаратылмақта. Бүгинги күнде республикада 47 керамикалық плита ислеп шығарыўшы кәрхана жумыс алып бармақта. Өткен жылы олар тәрепинен 47,2 миллион квадрат метр өним ислеп шығарылып, ишки талап 128,6 процентке қапланды.
Мәмлекетимиз басшысының 2024-жыл 16-декабрьдеги Ферғана ўәлаятын социаллық-экономикалық раўажландырыўға байланыслы қарарына муўапық, 2025-жылы Қувасой қаласында “Crown Ceramic” қоспа кәрханасы шөлкемлестирилди. Жылына 8 миллион квадрат метр керамогранит плита ислеп шығарыўға мөлшерленген жойбар 1 триллион сумлық өним таярлаў, 665 миллиард сумлық қосымша қун жаратыў ҳәм 35 миллион долларлық экспортты әмелге асырыў имканиятларына ийе.
Кәрханада жергиликли шийки заттан пайдаланыў дәрежеси 97 процентти қурамақта. Оның тийкарғы бөлеги Қувасойдағы кәнлерден, сондай-ақ, Ташкент ўәлаятының Ангрен аймағынан алып келинеди. Өндирис процесинде бир күнде 600 тонна сайланды тас, 100 тонна қызыл каолин ҳәм 100 тонна күлрең каолин жумсалады.
Бул жерде Орайлық Азия ҳәм Шығыс Европа базарларында аз ушырасатуғын ири форматтағы экспортқа қолайлы керамогранит плиталар ислеп шығарылып, 6 түрли өлшемдеги өним таярланады.
Заводта әпиўайы сай тасынан жоқары қосымша қунға ийе өним жаратылмақта. Дала шпатын ислеп шығарыў, каолин қурамындағы көмирди тазалаў процесслери жолға қойылған. Бул жоқары сапалы керамогранит ислеп шығарыўда үлкен әҳмийетке ийе.
Процесслер толық санластырылып, энергия үнемлеўши үскенелерден пайдаланылмақта. Экологиялық талапларға да айрықша итибар қаратылған: заманагөй шаң жутыў үскенелери ҳәм фильтрлер орнатылған. Жаўын суўлары жыйнап алынып, өндиристе пайдаланылады. Пайдаланылған суўды тазалаў ҳәм өндириске қайта бағдарлаўдың жабық шынжыры жаратылған.
Заманагөй технологиялар есабынан шийки зат таярлаўда электр энергиясының жумсалыўы 20 процентке шекем азайған. Күндизги жумыс процесинде тәбийий жақтылықтан пайдаланылады.
Бул жерде ислеп шығарылып атырған керамикалық плиталар сапа ҳәм техникалық көрсеткишлери бойынша Италия, Испания ҳәм Қытай өнимлери менен бәсекилесе алады. Быйыл январь-март айларында кәрхана Қырғызстан ҳәм Тәжикстанға 400 мың долларлық 80 мың квадрат метр өним жеткерип берди. Экспорт географиясын кеңейтиў мақсетинде Қазақстан, Россия ҳәм Европа мәмлекетлери менен шәртнамаларға қол қойыў илажлары көрилмекте.
Кәрханада ҳәзирги ўақытта импорт етилетуғын глазур өнимлерин локализациялаў бойынша илимий-әмелий жумыслар да алып барылмақта. Баҳасы 20 миллион доллар болған, жылына 50 мың тонна глазур ислеп шығарыў қуўатлылығына ийе жаңа жойбар 2026-жыл сентябрьде иске қосылады. Оның нәтийжесинде және 100 жумыс орны жаратылыўы, қосымша 10 миллион долларлық экспорт әмелге асырылыўы, сырлаў өнимлерине болған талаптың 85 процентин кәрхананың өз күши менен қаплаў режелестирилген.
Мәмлекетимиз басшысы кәрханада өнимди ислеп шығарыў ҳәм сақлаў процесслери, енгизилген технологиялар ҳәм экспорт режелери менен танысты. Бундай биргеликтеги кәрханалар жергиликли шийки затты терең қайта ислеў, жоқары қосымша қун жаратыў арқалы аймақ экономикасын раўажландырыўда үлкен әҳмийетке ийе екени атап өтилди.
Президент Шавкат Мирзиёев Ферғана ўәлаятына сапары ўақтында “Қува Агростар” кәрханасының жумысы менен танысты.
Елимиздиң аўыл хожалығында өнимди жетистирип ғана қалмастан, жоқары қосымша қун жаратыў, қайта ислеў ҳәм экспортқа бағдарлаў көлемлерин арттырыўға айрықша итибар қаратылмақта. Усы мақсетте “Uzagrostar xolding” компаниясы шөлкемлестирилип, оның шөлкемлестириўинде 21 районда қәнигелестирилген аграр комплекслер жумыс баслады.
Тараўдағы тийкарғы машқалалардан бири өндирис шынжырының тарқалғанлығы еди. Дийқан өним жетистиретуғын еди, бирақ оны сақлаў, сайлап алыў, қадақлаў ҳәм сыртқы базарға шығарыў имканияты шекленген еди. Қәнигелескен агрокомплекслер болса мине усы бослықты толықтырмақта.
Олардан бири “Қува Агростар” кәрханасы. Қува районында жайласқан комплекс жылына 12 түрдеги 5 мың тонна өнимди жетистириўден баслап, сақлаў, қайта ислеў, қадақлаў ҳәм экспортқа шекемги процесслерди бирден-бир шынжырда бирлестирген.
Кәрхананың Италия, Испания, Германия ҳәм Қытайдан алып келинген заманагөй технологиялары ҳәм Global GAP, ISO 22000, Halal ҳәм HACCP сыяқлы халықаралық сертификатлары өнимниң сапасы ҳәм миллий брендке болған исенимди беккемлеўге хызмет етпекте.
Системалы қатнас нәтийжесинде 2025-жылы биринши мәрте Япония ҳәм Қубла Корея сыяқлы талап жоқары базарларға авиатранспорт арқалы өним экспорт етилди. Усы жылы 25 миллион долларлық өнимди сыртқы базарға жеткериў режелестирилген.
Райондағы 33 мәҳәлледен 3 мың шаңарақ ҳәм 1 мың дийқан хожалығы менен кооперация байланыслары жолға қойылған. Адамларға 10 сотых қыйтақ жерден 250 миллион сумға шекем дәрамат алыў әмелияты үйренилмекте.
Усы жердиң өзинде халыққа қыйтақ жерден нәтийжели пайдаланыўды үйретиў ҳәм мәҳәллелерди терең қәнигелестириў бағдарында әмелге асырылып атырған жумыслар таныстырылды.
Қыйтақ жер тек ғана қосымша дәрамат дереги емес, ал шаңарақлық исбилерменликтиң нәтийжели бағдарына айланыўы әҳмийетли екени атап өтилди. Халыққа туқым таңлаў, агротехникалық илажларды дурыс орынлаў, сапалы өним алыў, өнимди базар талабына муўапық таярлаў ҳәм экспорт стандартларына муўапық қадақлаў бойынша әмелий көнликпелер бериў зәрүр екенлиги көрсетип өтилди.
Мәмлекетимиз басшысы “Қува Агростар”дың ерискен нәтийжелерин жоқары баҳалап, жерден нәтийжели пайдаланыў, өнимди терең қайта ислеў ҳәм экспортқа бағдарлаў арқалы жоқары қосымша қун жаратыў, ең әҳмийетлиси, дийқан ҳәм қыйтақ жер ийелериниң дәраматын сезилерли дәрежеде арттырыў әҳмийетли екенин атап өтти. Усы мақсетте Ферғана ўәлаятында 50 мың гектар жер майданында тәжирийбе түринде алдынғы агротехнологияларға тийкарланған аўыл хожалығы системасы енгизилетуғыны белгиленди.
Президент Шавкат Мирзиёев Ферғана ўәлаятына сапары шеңберинде Қува районында агровольтаика технологиясы енгизилген аўыл хожалығы комплексине де барды.
Елимизде аўыл ҳәм суў хожалығында энергия жумсалыўының артып баратырғанын есапқа алып, “жасыл” энергия қуўатлықларын көбейтиўге айрықша итибар қаратылмақта. Агровольтаика усылы бир жердиң өзинде ҳәм өним жетистириў, ҳәм қуяш панельлери арқалы электр энергиясын ислеп шығарыў имканиятын береди. Есап-санақларға бола, мәмлекетимизде агровольтаика бағдарында 10 гигаваттқа шекем қуўатлық жаратыў потенциалы бар.
Бул қатнас Өзбекстан шараятында, әсиресе, қуяшлы күнлер көп болған аймақлар ушын нәтийжели. Панельлер егинлерге сая берип, топырақтың ығаллығын узақ сақлайды, суўдың жумсалыўын азайтады. Егинлер болса жердиң температурасын нормада услап турып, қуяш модуллериниң нәтийжели ислеўине жәрдем береди.
Комплексте суўды үнемлеўге қаратылған алдынғы технологиялар да енгизилген. Атап айтқанда, Австрияның “Bauer” компаниясы технологиясы тийкарында жаўынлатып суўғарыў системасы қолланылмақта. Бул усыл суўды егислик майданға бир тегис жеткерип, топырақтың ығаллығын сақлаў, төгинлерди мақсетли бериў ҳәм өнимдарлықты арттырыў имканиятын береди.
Бул технология алдын республикамыздағы фермер хожалықларында сынақтан өткерилип, суўдың жумсалыўын 40 процентке, төгинлердиң жумсалыўын 35 процентке, қол мийнетин 90 процентке азайтыў ҳәм өнимдарлықты 25 процентке арттырыў нәтийжесин көрсеткен.
110 гектар майданды ийелеген комплексте интенсив бағшылық, шарўашылық ҳәм балықшылық бағдарлары үйлескен. Бул қайта тикленетуғын энергия дереклери ҳәм суўды үнемлейтуғын технологиялар енгизилген мәмлекетимиздеги биринши агрокомплекслерден бири болып есапланады.
Аймақта 10 мың қуяш панели орнатылған. Олар электр энергиясын ислеп шығарыў менен бирге топырақ ығаллығын сақлаў ҳәм егинлер ушын сая пайда етиўге хызмет етеди. Балықшылық ҳәўизлеринде кислород бериў процеси электр энергиясы есабынан әмелге асырылады, ҳәўиз суўы болса минерал затларға бай ҳалда жүзимзар ҳәм бағларды азықландырыўға бағдарланады.
Шарўашылық бағдарында қарамаллар қуяш панельлери саясында сақланады, бағ аймағындағы шөплер менен азықланады, органикалық төгин болса жердиң өнимдарлығын арттырыўға хызмет етеди. Усы тәризде комплексте энергия, суў, от-жем ҳәм төгин бир-бирин толықтыратуғын бирден-бир системаға бирлестирилген.
Бундай система аўыл хожалығы, энергетика ҳәм шарўашылықты өз-ара байланыстырып, жерден еки есе пайда алыў, өнимниң өзине түсер баҳасын азайтыў ҳәм базарда бәсекиге шыдамлылықты арттырыў имканиятын береди. Ең әҳмийетлиси, бул фермерлердиң дәраматын көбейтиў, жаңа жумыс орынларын жаратыў ҳәм жергиликли экономиканы раўажландырыўға хызмет етеди.
Ҳәзирги ўақытта агрокомплексте жүзимниң экспортқа қолайлы “Аватар” сорты жетистирилип, нәсилли қарамал ҳәм қойлар тәрбияланбақта, интенсив балықшылық жолға қойылған. Нәтийжеде 100 ден аслам шаңарақтың дәраматы артып, 350 халықтың бәнтлиги тәмийинленбекте. Экспорт көлеми 2,5 миллион долларды қурайды.
Енди тек ғана мәмлекетимиз емес, ал пүткил регион ушын сийрек ушырасатуғын бул тәжирийбени республиканың 13 аймағында 2 мың гектар майданда ғалаба ен жайдырыў режелестирилген.
Мәмлекетимиз басшысы комплекстиң жумысы менен танысып, агродронлар жәрдеминде егинлерди дәрилеў ҳәм мониторинг етиў жумысларын да көзден өткерди.
Соң Президент Шавкат Мирзиёев Қува районындағы “Каркидон” суў сақлағышы аймағында қурылған жаңа туризм комплексинде әмелге асырылып атырған жойбарлар менен танысты.
Бул жер Ферғана ойпатлығында жазғы дем алыў, экотуризм ҳәм жедел дем алыў ушын ең тартымлы мәнзиллерден бирине айланыўы күтилмекте.
Мәмлекетимиз басшысының 2025-жыл 1-апрельдеги қарарына муўапық, бул жерде баҳасы 635 миллиард сумлық заманагөй туризм комплекси қәлиплестирилмекте. Аймақта жол инфраструктурасы жақсыланып, абаданластырыў жумыслары даўам етпекте.
508 гектар майданды ийелеген комплекс агротуризм, экотуризм ҳәм экстремал туризм имканиятларын бирлестирген. Бул жерде 45 шале, 57 заманагөй мийман үйи, агротуризм комплекси, гүллер бағы, лавандазар, экобозор, тыныш аймақлар ҳәм ресторанлар шөлкемлестирилген.
Президентимиз аймақта жаратылған шараятлар менен танысып, бундай жойбарлар халықтың абаданлығы, аймақ экономикасы ҳәм мәмлекетимиздиң туризм потенциалын арттырыўда үлкен әҳмийетке ие екенин атап өтти. Туризм мәмлекетти дүньяға танытыў, жаңа жумыс орынларын жаратыў ҳәм хызметлер экспортын кеңейтиўдиң нәтийжели бағдарларынан бири екени атап өтилди.
Жойбар шеңберинде жүзден аслам исбилерменлик субъекти шөлкемлестирилип, 2 мыңға шамалас жаңа жумыс орны жаратылады. Жылына 750 мың туристти қабыл етиў, 3 миллиард сумлық бюджет түсимин ҳәм 5 миллион долларлық хызметлер экспортын тәмийинлеў нәзерде тутылған. Комплекс 2027-жылдан толық қуўатлылықта иске қосылады.
Келешекте бул жерде мотокросс майданлары, 2 километрлик аспа жол, картинг ҳәм гольф майданлары шөлкемлестириледи. Бул имканиятлар “Каркидон” комплексин жедел туризм бағдарындағы флагман орынлардан бирине айландырады.
Жуўапкерлерге туризм ҳәм хызмет көрсетиў тараўларын буннан былай да раўажландырыў, жергиликли ҳәм сырт елли туристлер ушын қолайлы шараятлар жаратыў, ең әҳмийетлиси, халықтың мәпине хызмет ететуғын турақлы системаны қәлиплестириў бойынша тапсырмалар берилди.
Сапар етиў даўамында мәмлекетимиз басшысы жаңа мийманхана ҳәм саўда комплекслериниң жумысы менен де танысты. Усы жердиң өзинде туризм тараўында келешекте әмелге асырылатуғын жойбарлар таныстырылды.
Соның ишинде, Тахтакөпир районында Қаратерең көли, Ханабад районында жасалма көл, Хатирчи районында “Көксарай” суў сақлағышы, Поп районында Арашан көли, Нурабад районында “Собирсой” ҳәм Каттақорған районындағы “Каттақорған” суў сақлағышлары әтирапында да ири туризм комплекслерин қурыў режелестирилген.
Бундай жойбарлар мәмлекетимиздиң туристлик потенциалын кеңейтиў, аймақларда хызмет көрсетиў тараўын раўажландырыў ҳәм халықтың дәраматын арттырыўға хызмет етеди.
Президент Шавкат Мирзиёев Қува районындағы 1-санлы техникумда жасларды заманагөй кәсиплер ҳәм шет тиллерге оқытыў жумыслары менен танысты.
Бүгин мәмлекетлердиң бәсекиге шыдамлылығы тек ғана тәбийий ресурслар емес, ал инсан капиталы, билим ҳәм заманагөй кәсип ийелериниң потенциалы менен де белгиленбекте. Сонлықтан, Өзбекстанда профессионал билимлендириў системасын реформалаў, әсиресе, аймақлардағы техникумларды әмелий билим, инновация ҳәм исбилерменлик орайларына айландырыўға айрықша итибар қаратылмақта.
Қува районындағы техникумның жумысы да бул реформалардың әмелий көриниси болып есапланады.
Техникум имаратында заманагөй кәсиплерге оқытыў ҳәм стартапларды қоллап-қуўатлаў орайлары шөлкемлестирилген.
Сырт ел билимлендириў мәкемелери менен биргеликте немис ҳәм қытай тиллерин оқытыў менен бирге логистика, аўыл хожалығында дронларды басқарыў, “ақыллы” ирригация, қуяш панельлерин орнатыў ҳәм оңлаў сыяқлы заманагөй бағдарлар бойынша кадрлар таярланады.
Дуал билимлендириў системасы енгизилип, 550 оқыўшы теориялық билимлерди тиккелей әмелият пенен байланыстырған ҳалда алмақта.
Стартап орайы жаслардың исбилерменлик басламаларын қоллап-қуўатлаўда айрықша әҳмийетке ийе. Бул жерде робототехника, SMM, мобилография, дизайн сыяқлы талап жоқары болған бағдарлар бойынша да оқыў курслары шөлкемлестирилген.
Жойбар шеңберинде 200 жаңа жумыс орны жаратылады. Бул тәжирийбени республикадағы және 10 аўыл хожалығы техникумында енгизиў режелестирилген.
Президентимиз кәсип үйренип атырған жаслар менен сәўбетлести, олардың оқыўы ҳәм келешектеги жумысында табыслар тиледи.
Мәмлекетимиз басшысы Марғулан қаласындағы “Бурҳониддин Марғинаний” илимий-ағартыўшылық ҳәм туризм комплексинде қурылған мәденият ҳәм хызмет көрсетиў объектлери менен танысты.
Ферғана ўәлаятының туризм потенциалын толық иске қосыў бойынша әмелге асырылып атырған жумыслар өз нәтийжесин бермекте. Соңғы жыллары аймаққа сырт елли туристлердиң келиўи бир неше есеге артқаны да буның айқын дәлили болып есапланады.
Әййемги Марғулан қаласы бул бағдарда үлкен имканиятларға ийе. Мәмлекетимиз басшысының 2025-жыл 1-апрельдеги қарары тийкарында бул жерде “Бурҳониддин Марғиноний” комплекси қурылды. Миллий архитектуралық дәстүрлер, Марғулан тарийхы ҳәм заманагөй туризм талаплары үйлескен бул комплекс әййемги қала ишиндеги қалаша болып есапланады.
35 гектар майданды иелеген комплексте туристлер ушын барлық қолайлықлар жаратылмақта. Бул жерде мийманхана, кәрўансарай, саўда ҳәм хызмет көрсетиў имаратлары, өнерментлер орайы, миллий базар ҳәм музейлер қурып питкерилген.
Уллы ойшыл Бурҳониддин Марғинонийдиң бай илимий мийрасын үйрениў ҳәм үгит-нәсиятлаў комплекстиң тийкарғы бағдарларынан бири болып есапланады. Соның менен бирге, аймақта әййемги өнерментшилик дәстүрлерин сақлаў, зыярат ҳәм мәдений туризмди раўажландырыў нәзерде тутылған.
Комплексте “Отабек ҳәм Кумуш үйи” музейи де шөлкемлестирилген. Оның дийўалларында “Өткен күнлер” романы сахналары жанландырылып, әдебият ҳәм тарийхты үйлестирген сийрек ушырасатуғын орталық жаратылған. Сондай-ақ, мақам театры, шайыр ҳәм художниклер қыябаны ҳәм китапхана да орын алған.
Баҳасы 1,7 триллион сум болған жойбардың бас режеси Түркияның “Studio Vertebra” компаниясы тәрепинен ислеп шығылған. Комплекс еки басқышта қурылады. Келешекте бул жерде бизнес орайы, 1500 орынлық мешит, мийманханалар, 400 саўда ҳәм хызмет көрсетиў орны және 300 орынлық базар шөлкемлестириледи.
Мәмлекетимиз басшысы комплекс бойлап жүрип, дөретиўшилик жумысларын көзден өткерди. Өнерментшилик, көркем өнер ҳәм әмелий көркем өнер көргизбелери, базар расталары менен танысты. Жәмийетшилик ўәкиллери менен қызғын сәўбетлести.
Комплекс толық иске қосылғаннан соң, ўәлаятқа жылына орташа 200-250 мың сырт ел туристи тартылыўы күтилмекте. Буның нәтийжесинде 2 мың жумыс орны жаратылады, бюджетке 52 миллиард сум түсим ҳәм 30 миллион долларлық хызметлер экспорты тәмийинленеди.
Сондай-ақ, “Бурҳониддин Марғиноний” комплекси тәжирийбесин Бухарадағы “Мәңги Бухара”, Самарқандтағы Имам Матуридий мавзолейи әтирапында, Қоқандтағы Орда, Намангандағы “Ахсикент” естелигинде және Ташкенттиң Эски шаҳар аймақларында да кеңнен енгизиў режелестирилген.
Соң Марғулан қаласында “Бурҳониддин Марғиноний” илимий-ағартыўшылық ҳәм туризм комплексиниң салтанатлы ашылыў мәресими болып өтти. Онда Президент Шавкат Мирзиёев қатнасып, шығып сөйледи.
Мәмлекетимиз басшысы Ферғана халқын усы тарийхый ўақыя менен қызғын қутлықлап, комплекс тек ғана Марғулан емес, ал пүткил Ферғана ойпатлығының руўхый турмысында әҳмийетли орын ийелейтуғынын атап өтти.
Атап өтилгениндей, соңғы жылларда Ферғана ўәлаятын 2030-жылға шекем социаллық-экономикалық раўажландырыў бағдарламасы избе-из әмелге асырылмақта. Қоқандта аэропорт қайта тикленди, Марғулан ҳәм басқа да қала-районларда заманагөй өндирис кәрханалары, билимлендириў, медицина ҳәм мәденият орайлары, IT-парклер, “Жаңа Өзбекстан” турақ жай массивлери қурылмақта.
Бул жумыслар халық ушын қолайлы мийнет ҳәм турмыс шараятын жаратыў, инсан қәдирин улығлаў ҳәм аймақларға Жаңа Өзбекстан руўхын алып кириўге хызмет етпекте.
Президентимиз Ферғана ўәлаяты соңғы жыллары тек ғана мәмлекетимиз емес, ал халықаралық көлемдеги ири илажларға да басшылық етип атырғанын атап өтти. Қоқандта халықаралық өнерментшилик фестивалы, Риштанда гүлалшылық әнжуманын өткериў жақсы дәстүрге айланған. Орайлық Азия мәмлекетлериниң аймақлараралық бирге ислесиў форумлары да Ферғанада табыслы шөлкемлестирилмекте.
Соңғы жыллары миллий архитектуралық шешимлер тийкарында, тарийхый ҳәм заманагөй дәстүрлерди үйлестирген ири туризм комплекслери қурылмақта. Самарқандта “Уллы жипек жолы” ҳәм Имам Бухарий комплекслери, Хорезмде “Арда Хийўа” халықаралық туризм орайы иске қосылды. Ташкентте ашылған Ислам цивилизациясы орайы да бул бағдарда үлкен қәдем болды.
Бул орайдың экспозициясында Ферғана тарийхына айрықша орын ажыратылғаны, төрт ири порталдан бири Қоқанд порталы деп аталғаны, Биринши Ренессанстың уллы ғайраткерлери – Аҳмад Ферғаний ҳәм Бурҳаниддин Марғинанийдиң мийрасы ҳәр тәреплеме сәўлелендирилгени атап өтилди.
Туризм инфраструктурасын раўажландырыў өз нәтийжесин бермекте. Усы жылдың биринши шерегинде Өзбекстанға 3 миллионға шамалас сырт ел туристи келди, туризм экспорты 1,1 миллиард доллардан артты.
Мәмлекетимиз басшысы Ферғана үлкесиниң бай руўхый ҳәм мәдений мийрасына айрықша тоқтап өтти. Увайсий, Нодира, Анбар атын, Дилшад Барно, Гулханий, Муқимий, Фурқат, Завқий, Чархий, Сабир Абдулла сыяқлы шайыр ҳәм жазыўшылар, Азиз Қаюмов, Эркин Воҳидов, Худайберди Тохтабоев, Умарали Норматов, Энахан Сиддиқова, Анвар Обиджон сыяқлы илимпаз ҳәм дөретиўшилер халқымыздың руўхый ғәзийнесине үлкен үлес қосқаны атап өтилди.
Өзбек көркем өнери ҳәм мәдениятының раўажланыўына Юсуфжон қизиқ Шакаржонов, Уста Олим Комилов, Муҳиддин Қориёқубов, Тамарахоним, Ҳалима Носирова, Мукаррама Турғунбоева, Жўрахон Султонов, Мамуржон Узоқов сыяқлы уллы көркем өнер ғайраткерлери шексиз үлес қосқаны атап өтилди.
Президентимиз көркем өнер ғайраткерлериниң мийнетин ҳәм талантын қәдирлеў, олардың дөретиўшилик мийрасын келешек әўладларға жеткериў бағдарында үлкен жумыслар режелестирилип атырғанын билдирди. Шерали Жўраев ҳәм Фаррух Зокиров мектеплери шөлкемлестирилгени, келешекте ферғаналы устаз көркем өнер шеберлериниң де шеберлик мектеплери ашылатуғыны мәлим етилди.
Мәмлекетимиз басшысы “Бурҳониддин Марғиноний” илимий-ағартыўшылық ҳәм туризм комплекси Ферғана раўажланыўында жаңа дәўирди баслап беретуғынын атап өтти.
Миллий архитектуралық дәстүрлер тийкарында қурылған 35 гектарлық комплекс Ислам ҳуқықтаныў институты, мақам театры, ашық амфитеатр, үлкетаныў музейи, жазыўшы ҳәм көркем өнер шеберлери қыябаны, өнерментлер орайы, мийманхана ҳәм сервис шақапшаларын өз ишине алады.
Комплекс Бурҳаниддин Марғинонийдиң бай илимий мийрасын үйрениў ҳәм үгит-нәсиятлаў, аймақтың әййемги өнерментшилик дәстүрлерин қәстерлеп сақлаў, зыярат ҳәм мәдений туризмди раўажландырыўға хызмет етеди.
Президентимиз бул саўлатлы естелик Жаңа Өзбекстан әжайыбатлары қатарынан мүнәсип орын ийелеп, Ферғана ўәлаятының мирәт қағазларынан бирине айланатуғынына исеним билдирди.
– Биз бул комплексти Марғулан қаласында қурғанымыздың тийкарында жүдә терең тарийхый ҳәм турмыслық ҳақыйқат жәмленген. Бул теберик қала көплеген илим ҳәм ағартыўшылық ийелерин камалға келтирген. Тарийхый дереклерде айтылыўынша, бул қутлы орын “Ағартыўшылардың ўатаны” деген жоқары мәртебеге ийе болған.
Биз мине усындай қүдиретли руўхый мийрасымызға сүйенип, Марғулан, пүткил Ферғана тарийхының даңқ китабына жаңа бетлер жазып атырмыз. Буның менен қаншелли мақтансақ та арзыйды, – деди Президентимиз.
Мәмлекетимиз басшысы комплексти қурыўда қатнасқан илимпаз ҳәм жойбарлаўшылар, инженер ҳәм қурылысшылар, жумысшы-хызметкерлер ҳәм бул ийгиликли иске үлес қосқан барлық инсанларға миннетдаршылық билдирди.
Мәресим үлкен концерт бағдарламасы менен даўам етти. Фольклор-этнографиялық жәмәәтлер ҳәм көркем өнер шеберлериниң шығыўлары, миллий ойынлар ҳәм аскиялар ҳәммеге заўық бағышлады.
Өзбекстан Республикасы Президенти Шавкат Мирзиёевтиң Ферғана ўәлаятына сапары даўам етпекте.
Зиёдулла ЖОНИБЕКОВ,
Икром АВВАЛБОЕВ,
Абдулазиз РУСТАМОВ,
Беҳруз ХУДОЙБЕРДИЕВ,
ӨзАның арнаўлы хабаршылары