Немис депутаты: парламент дипломатиясы – регионлараралық бирге ислесиўдиң әҳмийетли факторы

56

Бундестагтың немис Орайлық Азия парламент топарының басшысы Кристиан Герк Хийўада болып өтип атырған Орайлық Азия ҳәм Германия экспертлер форумының қатнасыўшыларына мүрәжат етип, регионлараралық бирге ислесиўдиң жағдайы ҳәм перспективалары бойынша өз баҳаларын берди.

– “Орайлық Азия – Германия” форматының стратегиялық әҳмийети сонда, бул формат әсте-ақырын келисилген көзқарасларды ислеп шығыў ҳәм исенимди беккемлеў ушын турақлы платформаға айланбақта, деп атап өтти депутат.

Оның пикиринше, “С5+1” сөйлесиў форматы шеңберинде бирге ислесиўди кеңейтиўге таярлық күшли сиясий тийкар бар екенлигин көрсетеди. Бирақ бул бағдардағы тийкарғы ўазыйпа билдирилген нийетлерди әмелий ҳәрекетлерге айландырыўдан ибарат.

Соның менен бирге, глобаллық турақсызлық шараятында Орайлық Азияның түрли геосиясий күш орайлары ушын қарым-қатнас ҳәм бирге ислесиў майданы сыпатындағы әҳмийети барған сайын артып бармақта. Бирақ бирге ислесиўди раўажландырыўда региондағы мәмлекетлердиң сыртқы сиясий өзгешеликлерин есапқа алыў әҳмийетли. Соның ишинде, олардың көп векторлы сиясат жүргизиўи және Қытай, Россия ҳәм Түркия сыяқлы мәмлекетлер менен өз-ара қатнасықлары бул процессте айрықша әҳмийетке ийе.

Ол бирге ислесиўдиң әмелий мазмунына тоқтап өткен парламентарий бир қатар бағдарларды ажыратып көрсетти. Бул экономикалық байланысларды раўажландырыў, бизнес қатнасыўын кеңейтиў ҳәм гуманитарлық байланысларды тереңлестириўди аңлатады. Оның пикиринше, атап айтқанда, академиялық алмасыўлар ҳәм жаслар бағдарламаларын өз ишине алған инсанлараралық байланысларды кеңейтиў әҳмийетке ийе.

Кристиан Герк бар тосқынлықларды сапластырыў ушын бир қатар әмелий усынысларды да усыныс етти. Бул биринши гезекте, Орайлық Азия мәмлекетлери пуқаралары ушын виза тәртибин әпиўайыластырыў, консуллық имканиятларын кеңейтиў ҳәм ҳәкимшилик қәрежетлерди азайтыўға тийисли. Оның сөзлерине бола, бундай илажлар бирге ислесиўге әмелий характер бере алады ҳәм жәмийетлер арасындағы исенимди беккемлеўи мүмкин.

Оның пикиринше, Хийўадағы форум сыяқлы экспертлик ҳәм сиясий платформалар турақлы нәтийжелерге бағдарланған узақ мүддетли бирге ислесиў стратегияларын қәлиплестириўге жәрдем береди.

Аҳмаджон Шокиров, ӨзА